Kryteria rozpoznania czerwienicy prawdziwej dzielimy na kryteria główne oraz kryterium mniejsze. Do zdiagnozowania czerwienicy spełnione muszą być trzy kryteria główne lub dwa kryteria główne oraz jedno mniejsze. W piątej edycji wytycznych WHO dodana została informacja o zalecanej czułości testów do wykrywania mutacji JAK2, co opisane zostało poniżej.
Kryteria główne rozpoznania czerwienicy prawdziwej
- Parametry morfologiczne
Mężczyźni:
- Stężenie hemoglobiny HGB > 16,5 g/dL lub
- Poziom hematokrytu HCT >49%
Kobiety
- Stężenie hemoglobiny HGB > 16,0 g/dL lub
- Poziom hematokrytu HCT >48%
Lub
- Masa czerwonych krwinek wyższa >25% powyżej średniej zakresu referencyjnego (badanie RCM)
2. Biopsja szpiku kostnego
- Szpik bogatokomórkowy
- Proliferacja trzech linii komórkowych:
- Linii erytroidalnej
- Linii granulocytarnej
- Linii megakariocytów – obecne megakariocyty różnej wielkości
UWAGA: w przypadku mężczyzn u których HGB >18,5 g/dL, HCT >55,5% i kobiet z HGB >16,5 g/dL, HCT>49,5% z mutacją w genie JAK2 i obniżeniem stężenia EPO możliwe jest rozpoznanie czerwienicy prawdziwej bez wykonywania biopsji szpiku kostnego. Jednak wykonanie trepanobiopsji szpiku kostnego daje informację o włóknieniu szpiku, które występuje u 20% pacjentów z czerwienicą i może wskazywać na ryzyko szybszej progresji choroby do mielofibrozy.
3. Badania genetyczne
- Mutacja JAK2 V617F lub
- Inna mutacja w JAK2
UWAGA: zaleca się stosowanie wysokoczułych testów genetycznych. Dla JAK2 V617F czułość <1%. W przypadku ujemnych wyników tych testów należy rozważyć inne mutacje JAK2.
Kryterium mniejsze rozpoznania czerwienicy prawdziwej
- Obniżone stężenie erytropoetyny
Źródła:
- Tefferi A, Barbui T. Polycythemia vera: 2024 update on diagnosis, risk-stratification, and management. Am J Hematol. 2023; 98(9): 1465-1487. doi:10.1002/ajh.27002
- Tashkandi, H.; Younes, I.E. Advances in Molecular Understanding of Polycythemia Vera, Essential Thrombocythemia, and Primary Myelofibrosis: Towards Precision Medicine. Cancers 2024, 16, 1679. https://doi.org/10.3390/cancers16091679
Fiszka do nauki do egzaminu specjalizacyjnego
Fiszka 18. Kryteria rozpoznania czerwienicy prawdziwej
Poniżej znajdziesz linki do wszystkich fiszek do nauki do egzaminu specjalizacyjnego z laboratoryjnej diagnostyki medycznej, jakie udało mi się do dnia dzisiejszego opracować.
Pozostałe fiszki do nauki:
Zaplanowane fiszki znajdziesz tutaj
Przyczyny wydłużonego czasu APTT – JUŻ WKRÓTCE
Przyczyny hiperurykemii – JUŻ WKRÓTCE
Reguły Westgarda – JUŻ WKRÓTCE
Niedobór witaminy B12 – JUŻ WKRÓTCE
Izoenzymy CK (kinazy kreatynowej) – JUŻ WKRÓTCE
HCV – schemat diagnostyki – JUŻ WKRÓTCE
Skróty w morfologii i retikulocytach – JUŻ WKRÓTCE
Dynamika wzrostu aktywności lipazy i amylazy w ostrym zapaleniu trzustki 29.01.2026
Zmiany laboratoryjne w ostrym zapaleniu trzustki 22.01.2026
Makroprolaktyna 15.01.2026
Diagnostyka boreliozy 08.01.2026
Wapń zjonizowany a pH krwi 01.01.2026
Fiszka 36. Przyczyny hipourykemii
Fiszka 35. Przełom nadnerczowy
Fiszka 34. Wpływ amiodaronu na hormony tarczycy
Fiszka 33. Protoporfiryna cynkowa
Fiszka 32. Mocznikowy test oddechowy
Fiszka 31. Niedobór żelaza – diagnostyka laboratoryjna
Fiszka 30. Izoenzymy LDH
Fiszka 29. Pseudohiponatremia w hiperglikemii
Fiszka 21. Frakcje białek w proteinogramie
Fiszka 20.
Test hamowania
GH
Fiszka 18.
Rozpoznanie czerwienicy prawdziwej
Fiszka 17.
Diagnostyka cukrzycy ciążowej
Fiszka 16.
Odwodnienia – przyczyny i diagnostyka
Fiszka 15.
Zespół
SIADH
Fiszka 14.
Oś podwzgórze-przysadka-nadnercza
Fiszka 13.
Witaminy – podział i nazewnictwo
Fiszka 12.
Diagnostyka
cukrzycy
Fiszka 13.
Swoistość diagnostyczna testu
Fiszka 10.
Czułość diagnostyczna testu
Fiszka 9.
Zmiany laboratoryjne w ciąży
Fiszka 8.
Hormony
podwzgórza
Fiszka 7.
Rozpoznawanie zaburzeń RKZ
Fiszka 1. Podział białek ostrej fazy.
Fiszka 2. Czas okluzji PFA-100.
Fiszka 3. Test z metoklopramidem
Fiszka 4. Sferocytoza wrodzona
Fiszka 5. MGUS – stan przednowotworowy
Fiszka 6. Pseudohiperkaliemia.
Fiszka 7. Rozpoznawanie zaburzeń RKZ
Fiszka 8. Hormony podwzgórza
Fiszka 9. Zmiany laboratoryjne w ciąży
Fiszka 10. Czułość diagnostyczna testu
Fiszka 11. Swoistość diagnostyczna testu
Fiszka 12. Diagnostyka cukrzycy
Fiszka 13. Witaminy – podział i nazewnictwo
Fiszka 14. Oś podwzgórze-przysadka-nadnercza
Fiszka 15. Zespół SIADH
Fiszka 16. Odwodnienia – przyczyny i diagnostyka
Fiszka 17. Diagnostyka cukrzycy ciążowej
Fiszka 18. Kryteria rozpoznania czerwienicy prawdziwej
Fiszka 19. Kryteria rozpoznania ostrego uszkodzenia nerek
Fiszka 20. Test hamowania hormonu wzrostu GH
Fiszka 21. Białka w proteinogramie
Fiszka 22. Czynniki krzepnięcia krwi
Fiszka 23. Zespół Gilberta
Fiszka 24. Metoda homogenna i heterogenna
Fiszka 25. Metoda kompetencyjna – zasada metody i przykład.
Fiszka 26. HFR, MFR, LFR i IRF w oznaczeniu retikulocytów
Fiszka 27. Metoda bezpośrednia i pośrednia oznaczania jonów
Fiszka 28. Metoda pośrednia w oznaczaniu jonów – interferencje
Fiszka 29. Pseudohiponatremia w hiperglikemii
Fiszka 30. Izoenzymy LDH
Fiszka 31. Niedobór żelaza – diagnostyka laboratoryjna
Fiszka 32. Mocznikowy test oddechowy
Fiszka 33. Protoporfiryna cynkowa
Fiszka 34. Wpływ amiodaronu na hormony tarczycy
Fiszka 35. Przełom nadnerczowy
Fiszka 36. Przyczyny hipourykemii
Treści które mogą Cię zainteresować:
Zastrzeżenie: Treści umieszczone na stronie fremitus.pl służą celom informacyjnym i edukacyjnym. Nie stanowią one porady medycznej, nie zastępują indywidualnej porady medycznej udzielanej przez lekarza. Informacje zawarte na stronie nie mogą być podstawą stawiania diagnozy i leczenia pacjenta – w tym celu należy skontaktować się z lekarzem.
Treści które mogą Cię zainteresować:
Zastrzeżenie: Treści umieszczone na stronie fremitus.pl służą celom informacyjnym i edukacyjnym. Nie stanowią one porady medycznej, nie zastępują indywidualnej porady medycznej udzielanej przez lekarza. Informacje zawarte na stronie nie mogą być podstawą stawiania diagnozy i leczenia pacjenta – w tym celu należy skontaktować się z lekarzem.
