Metoda kompetencyjna

Na czym polega metoda kompetencyjna w diagnostyce laboratoryjnej? Jakie są jego etapy i na czym polega pomiar w tej metodzie?

Metoda kompetencyjna i niekompetencyjna – różnica

Metoda kompetencyjna to metoda z nadmiarem antygenu lub przeciwciała, gdzie dochodzi do rywalizacji o wiązanie. W metodzie niekompetencyjnej nie ma nadmiaru przeciwciał czy antygenu, jest to metoda nierywalizacyjna.

W przypadku mierzenia stężenia określonego antygenu w metodzie kompetencyjnej mamy do czynienia z dwoma rodzajami antygenu: antygenem pochodzącym z próbki badanej oraz antygenem znakowanym pochodzącym z odczynnika. Oba te antygeny rywalizują o ograniczoną liczbę miejsc wiążących w przeciwciałach wychwytujących. Po związaniu antygenów z miejscami wiążącymi pomiarowi ulega wiązanie antygenu endogennego z przeciwciałem wiążącym.

Siła sygnału w metodzie kompetencyjnej jest odwrotnie proporcjonalna do stężenia badanego analitu.

Co to właściwie znaczy? Najlepiej zobaczyć to na grafice na przykładzie konkretnego badania.

Metoda kompetencyjna – przykład

Przedstawiony przeze mnie przykład to oznaczenie stężenia fT4 z użyciem analizatora Attellica firmy Siemens. Jest to metoda kompetencyjna heterogenna. Czym się różni metoda homogenna od heterogennej – możesz przeczytać w poście – metoda homogenna i heterogenna.

Elementy oznaczenia:

• surowica pacjenta (zawierająca fT4, którego stężenie chcemy oznaczyć)
• biotynylowane przeciwciała przeciwko T4 związane z awidyną i cząsteczkami paramagnetycznymi
• T4 znakowana estrem akrydyny (w odczynniku)

W odczynniku stosowanym do oznaczenia fT4 obecne są biotynylowane królicze przeciwciała poliklonalne skierowane przeciwko T4, do których przyłącza się antygen fT4 z próbki pacjenta. Następnie dodawana jest znakowana estrem akrydyny T4, która wiąże się z pozostałą ilością biotynylowanych króliczych przeciwciał poliklonalnych skierowanych przeciwko T4 związanych z awidyną połączoną wiązaniami kowalencyjnymi z cząsteczkami paramagnetycznymi. Dzięki temu, z pomocą magnesu, oddzielane są cząsteczki biotynylowanych króliczych przeciwciał przeciwko T4 połączonych z fT4 pochodzącą z surowicy pacjenta i T4 znakowaną estrem akrydyny pochodzącą z odczynnika, od pozostałych elementów wchodzących w skład surowicy i odczynników.

Ostatnim etapem jest pomiar. Pomiarowi ulega połączenie biotynylowanych przeciwciał z T4 znakowaną estrem akrydyny. Nie mierzy się połączenia fT4 pochodzącego od pacjenta z przeciwciałami, gdyż reakcja zachodzi dzięki awidynie i akrydynie. Dlatego zależność pomiędzy stężeniem fT4 u pacjenta, a samym pomiarem jest odwrotnie proporcjonalna. Jeśli u pacjenta mamy wysokie stężenie fT4 – więcej przeciwciał związanych zostanie z fT4, a mniej zwiąże się ze znakowanym T4 pochodzącym z odczynnika. Czyli sygnał świetlny będzie niższy. W przypadku niskiego stężenia fT4 u pacjenta – więcej endogennego antygenu T4 pochodzącego z odczynnikiem zwiąże się z przeciwciałami.

Dla ułatwienia zrozumienia tej zasady polecam przeanalizować poniższą grafikę.

Tak jak wspomniałam powyżej – siła mierzonego sygnału jest odwrotnie proporcjonalna do stężenia mierzonego analitu. Dlaczego? Poniżej graficzne przedstawienie tej zależności.

Fiszka do nauki do egzaminu

Fiszka 25. Metoda kompetencyjna – zasada metody i przykład

Źródła

Ulotka użytkowania, Wolna tyroksyna (fT4), Atellica CI, Siemens Healthineers, Rev. 07, 2024-04

Poniżej znajdziesz linki do wszystkich fiszek do nauki do egzaminu specjalizacyjnego z laboratoryjnej diagnostyki medycznej, jakie udało mi się do dnia dzisiejszego opracować.

Pozostałe fiszki do nauki:

Zaplanowane fiszki znajdziesz tutaj

Fiszka 1. Podział białek ostrej fazy.

Fiszka 2. Czas okluzji PFA-100.

Fiszka 3. Test z metoklopramidem

Fiszka 4. Sferocytoza wrodzona

Fiszka 5. MGUS – stan przednowotworowy

Fiszka 6. Pseudohiperkaliemia.

Fiszka 7. Rozpoznawanie zaburzeń RKZ

Fiszka 8. Hormony podwzgórza

Fiszka 9. Zmiany laboratoryjne w ciąży

Fiszka 10. Czułość diagnostyczna testu

Fiszka 11. Swoistość diagnostyczna testu

Fiszka 12. Diagnostyka cukrzycy

Fiszka 13. Witaminy – podział i nazewnictwo

Fiszka 14. Oś podwzgórze-przysadka-nadnercza

Fiszka 15. Zespół SIADH

Fiszka 16. Odwodnienia – przyczyny i diagnostyka

Fiszka 17. Diagnostyka cukrzycy ciążowej

Fiszka 18. Kryteria rozpoznania czerwienicy prawdziwej

Fiszka 19. Kryteria rozpoznania ostrego uszkodzenia nerek

Fiszka 20. Test hamowania hormonu wzrostu GH

Fiszka 21. Białka w proteinogramie

Fiszka 22. Czynniki krzepnięcia krwi

Fiszka 23. Zespół Gilberta

Fiszka 24. Metoda homogenna i heterogenna

Fiszka 25. Metoda kompetencyjna – zasada metody i przykład.

Fiszka 26. HFR, MFR, LFR i IRF w oznaczeniu retikulocytów

Fiszka 27. Metoda bezpośrednia i pośrednia oznaczania jonów

Fiszka 28. Metoda pośrednia w oznaczaniu jonów – interferencje

Fiszka 29. Pseudohiponatremia w hiperglikemii

Fiszka 30. Izoenzymy LDH

Fiszka 31. Niedobór żelaza – diagnostyka laboratoryjna

Fiszka 32. Mocznikowy test oddechowy

Fiszka 33. Protoporfiryna cynkowa

Fiszka 34. Wpływ amiodaronu na hormony tarczycy

Fiszka 35. Przełom nadnerczowy

Fiszka 36. Przyczyny hipourykemii

---

Treści które mogą Cię zainteresować:

• Okiem Diagnosty
• Okiem Diagnosty
• Newsletter
• YouTube

Zastrzeżenie: Treści umieszczone na stronie fremitus.pl służą celom informacyjnym i edukacyjnym. Nie stanowią one porady medycznej, nie zastępują indywidualnej porady medycznej udzielanej przez lekarza. Informacje zawarte na stronie nie mogą być podstawą stawiania diagnozy i leczenia pacjenta – w tym celu należy skontaktować się z lekarzem.

---

Treści które mogą Cię zainteresować:

• Okiem Diagnosty
• Okiem Diagnosty
• Newsletter
• YouTube

Zastrzeżenie: Treści umieszczone na stronie fremitus.pl służą celom informacyjnym i edukacyjnym. Nie stanowią one porady medycznej, nie zastępują indywidualnej porady medycznej udzielanej przez lekarza. Informacje zawarte na stronie nie mogą być podstawą stawiania diagnozy i leczenia pacjenta – w tym celu należy skontaktować się z lekarzem.