Wapń zjonizowany a pH krwi

Wapń zjonizowany a pH krwi – o co chodzi w tej zależności, dlaczego tak się dzieje i w jakim kierunku przebiegają zmiany stężenia wapnia zjonizowanego w zależności od pH krwi – na te pytania znajdziesz odpowiedź w niniejszym poście.

W stanie izohydrii, przy fizjologicznym pH krwi jony wodorowe nie konkurują z wapniem o wiązanie z białkami. Występuje stan równowagi pomiędzy wapniem związanym i niezwiązanym z białkami osocza.

Zależność stężenia wapnia zjonizowanego od pH krwi

Na stężenie wapnia zjonizowanego ma wpływ pH krwi. Wahania tego stężenia łączą się ze stałym stężeniem wapnia całkowitego. Dlatego interpretacja wyników oznaczenia stężenia wapnia zjonizowanego powinna być przeprowadzana w oparciu o niżej opisane zależności.

Wapń zjonizowany w kwasicy

W stanie kwasicy wzrasta stężenie jonów wodorowych H⁺_. Jony te konkurują z jonami wapnia Ca2++ o wiązanie z białkami, czego konsekwencja jest wzrost stężenia wapnia zjonizowanego.

Zmniejszenie pH o 0,1 skutkuje zwiększeniem stężenia wapnia zjonizowanego o 0,05 mmol/L.

Wapń zjonizowany w zasadowicy

W zasadowicy mamy do czynienia z procesem odwrotnym niż w kwasicy – dochodzi do zwiększenia wiązania jonów wapnia z białkami, spada zatem stężenie wapnia zjonizowanego.

Zwiększenie pH o 0,1 skutkuje zmniejszeniem stężenia wapnia zjonizowanego o 0,05 mmol/L.

Właściwie o co chodzi z tym korygowaniem stężenia wapnia zjonizowanego i po co to robić?

Wahania pH krwi powodują zmiany w stosunku pomiędzy frakcją wapnia związanego z białkiem, a wapnia zjonizowanego (niezwiązanego z białkiem) przy zachowaniu takiego samego stężenia wapnia całkowitego. Frakcją biodostępną jest frakcja niezwiązana z białkami (wapń zjonizowany). W przypadku pacjentów z kwasicą może zdarzyć się, że na podstawie stężenia wapnia zjonizowanego zdiagnozowana zostanie hiperkalcemia, a po wyrównaniu zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej, okaże się, że u pacjenta mamy normokalcemię. Stąd też jako ratunek i cenną wskazówkę warto przeanalizować stężenie wapnia skorygowanego na podstawie aktualnego pH krwi pacjenta.

Wapń zjonizowany w kwasicy i zasadowicy – przykład wyniku

Aby lepiej zrozumieć opisane powyżej zależności prezentuję przykład oznaczeń stężenia wapnia zjonizowanego przy różnych pH krwi, a także wyliczenie wapnia skorygowanego.

Współczesne oprogramowanie analizatorów gazometrycznych automatycznie wylicza wapń skorygowany.

Fiszka do nauki do egzaminu specjalizacyjnego

Fiszka 37. Wapń zjonizowany a pH krwi

Poniżej znajdziesz linki do wszystkich fiszek do nauki do egzaminu specjalizacyjnego z laboratoryjnej diagnostyki medycznej, jakie udało mi się do dnia dzisiejszego opracować.

Pozostałe fiszki do nauki:

Zaplanowane fiszki znajdziesz tutaj

Fiszka 1. Podział białek ostrej fazy.

Fiszka 2. Czas okluzji PFA-100.

Fiszka 3. Test z metoklopramidem

Fiszka 4. Sferocytoza wrodzona

Fiszka 5. MGUS – stan przednowotworowy

Fiszka 6. Pseudohiperkaliemia.

Fiszka 7. Rozpoznawanie zaburzeń RKZ

Fiszka 8. Hormony podwzgórza

Fiszka 9. Zmiany laboratoryjne w ciąży

Fiszka 10. Czułość diagnostyczna testu

Fiszka 11. Swoistość diagnostyczna testu

Fiszka 12. Diagnostyka cukrzycy

Fiszka 13. Witaminy – podział i nazewnictwo

Fiszka 14. Oś podwzgórze-przysadka-nadnercza

Fiszka 15. Zespół SIADH

Fiszka 16. Odwodnienia – przyczyny i diagnostyka

Fiszka 17. Diagnostyka cukrzycy ciążowej

Fiszka 18. Kryteria rozpoznania czerwienicy prawdziwej

Fiszka 19. Kryteria rozpoznania ostrego uszkodzenia nerek

Fiszka 20. Test hamowania hormonu wzrostu GH

Fiszka 21. Białka w proteinogramie

Fiszka 22. Czynniki krzepnięcia krwi

Fiszka 23. Zespół Gilberta

Fiszka 24. Metoda homogenna i heterogenna

Fiszka 25. Metoda kompetencyjna – zasada metody i przykład.

Fiszka 26. HFR, MFR, LFR i IRF w oznaczeniu retikulocytów

Fiszka 27. Metoda bezpośrednia i pośrednia oznaczania jonów

Fiszka 28. Metoda pośrednia w oznaczaniu jonów – interferencje

Fiszka 29. Pseudohiponatremia w hiperglikemii

Fiszka 30. Izoenzymy LDH

Fiszka 31. Niedobór żelaza – diagnostyka laboratoryjna

Fiszka 32. Mocznikowy test oddechowy

Fiszka 33. Protoporfiryna cynkowa

Fiszka 34. Wpływ amiodaronu na hormony tarczycy

Fiszka 35. Przełom nadnerczowy

Fiszka 36. Przyczyny hipourykemii

---

Treści które mogą Cię zainteresować:

• Okiem Diagnosty
• Okiem Diagnosty
• Newsletter
• YouTube

Zastrzeżenie: Treści umieszczone na stronie fremitus.pl służą celom informacyjnym i edukacyjnym. Nie stanowią one porady medycznej, nie zastępują indywidualnej porady medycznej udzielanej przez lekarza. Informacje zawarte na stronie nie mogą być podstawą stawiania diagnozy i leczenia pacjenta – w tym celu należy skontaktować się z lekarzem.

Źródła

1. Bogdan Solnica, Aldona Dembińska-Kieć, Jerzy W.Naskalski, Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Wydanie 5
2. Gellert, Ryszard. „Hipo-i hiperkalcemia—patogeneza i problemy terapeutyczne.” Renal Disease and Transplantation Forum. Vol. 4. No. 4. 2011.

---

Treści które mogą Cię zainteresować:

• Okiem Diagnosty
• Okiem Diagnosty
• Newsletter
• YouTube

Zastrzeżenie: Treści umieszczone na stronie fremitus.pl służą celom informacyjnym i edukacyjnym. Nie stanowią one porady medycznej, nie zastępują indywidualnej porady medycznej udzielanej przez lekarza. Informacje zawarte na stronie nie mogą być podstawą stawiania diagnozy i leczenia pacjenta – w tym celu należy skontaktować się z lekarzem.